ادبیات خواندن و خواندن ادبیات

شاید باید به این افراد حق داد که با 1">ادبیات چنین مواجهxadای داشته باشند البته این بدان معنی نیست که حرف آنها منطقی است بلکه چون ناآگاهند پس حق دارند. در سرزمینی که تاریخ و معماری و هنر آن با ادبیات گرهی عمیق و نگسستنی داشته است این جفای بزرگی است که بگوئیم ادبیات و 1">خواندن آن به چه دردی میxadخورد؟ در اینجا نمیxadخواهم به معنای معنا و مفهوم و فلسفهxad وجودی ادبیات بپردازم بلکه فقط از جنبه کارآمدی ادبیات به عنوان یک نیاز ضروری و مبرم اشاره میxadکنم و میxadگذرم تا زمانی دیگر.

چه کسی میxadتواند ادعا کند که در حوزهxadی یکی از رشتهxadهای مختلف علوم پایه، علوم پزشکی و علوم انسانی مطالعه و یا کار میxadکند و نیازمند ادبیات نیست؟ چه ادبیات گفتاری چه ادبیات نوشتاری؟ البته مطمئن هستم که که کسانی خواهند گفت چنین افرادی وجود دارند! اما این اطمینان از کجا میxadآید؟ از آنجا که پای صحبتxadهای مجری برنامهxadهای مختلف رسانهxadهای داخلی  میxadنشینیم و در آن ادبیاتی فاخر نمیxadیابیم، از آنجا که در گفتار سیاستمداران مختلف کشور خبری از ادبیات توانمند فارسی نمیxadبینیم، از آنجا که در جامعه فرهنگ گفتگو و گفتمان جایش را به فرهنگ دیگری داده است، از آن جا که .... تا چندین صفحه میxadتوان نوشت و نوشت.

خواندن ادبیات و ادبیات خواندن مقولهxadای است که اگر در جامعه ما جایگاه مطلوب خودش را بیابد میxadتوان امید داشت که تحولی عمیق در نوع رفتار ما ایجاد شود. دایرهxadی واژگان یک فرد از طریق ادبیات و به طور خودکار و ناخودآگاه اضافه میxadشود. اگر کسی نخواند، فقر واژگانش را در یک صحبت چند دقیقهxadای میxadشود دریافت. من پا را فراتر میxadگذارم و میxadگویم حتی محدودهxadی واژگان روی لحن افراد هم تأثیر مستقیمی دارد. هر قدر واژگان فرد ضعیف باشد، لحن گفتارش هم از سطوح پایینxadتری برخودار است و در نتیجه کلامش تأثیر کمتری خواهد داشت. هر قدر دایرهxadی واژگان گستردهxadتر باشد، سخنور و نویسنده ما هنگام مواجه با مسئلهxadی مورد بحث خود، علمیxadتر و حرفهxadایxadتر برخورد میxadکند. به قول حضرت مولانا: آدمی مخفی است در زیر زبان. پس برای اینکه ما را به نیکی و زیبایی بشناسند باید کلام و واژگانی زیبا و در عین حال علمی داشته باشیم و این میسر نمیxadشود، مگر آن که با ادبیات آشتی کنیم.    

 *مسئول کتابخانه امام علی (ع) کرج و مدرس دانشگاه